Buzdolabı Ses Yapıyorsa: Hangi Ses Neyin İşareti?

Her buzdolabı bir miktar ses çıkarır; kompresörün çalışması, gazın borularda dolaşması ve fanların dönmesi doğal olarak duyulabilir. Ancak sesin türü, şiddeti ve ne zaman ortaya çıktığı, normal bir çalışma sesi ile dikkat gerektiren bir arıza belirtisini birbirinden ayırır. Sesin ne zaman duyulduğu da önemli bir ipucudur: kompresör çalışırken duyulan bir ses genelde soğutma sistemiyle, kapı açılıp kapatılırken duyulan bir ses ise menteşe veya conta ile ilgilidir.

Uğultu (alçak, sürekli motor sesi) genelde normaldir

Kompresörden gelen alçak ve sürekli bir uğultu, dolabın soğutma yaptığı anlamına gelir ve büyük ölçüde normaldir; sessiz bir odada fark edilir olması tek başına arıza anlamına gelmez. Uğultu aniden belirgin şekilde yükselirse ya da titreşimle birleşirse, dolabın zemine düzgün oturup oturmadığı kontrol edilmelidir.

Tıkırtı sesi genellikle ısıl genleşmeden kaynaklanır

Kompresör durduğunda veya devreye girdiğinde borularda ve iç yüzeylerde ısıya bağlı genleşme-büzülme yaşanır; bu da hafif bir tıkırtı sesi çıkarabilir. Bu tür kısa ve tekil tıkırtılar sorun değildir; ancak sürekli ve düzenli aralıklarla tekrarlayan bir tıkırtı, bir fan kanadının bir yere sürtündüğünü işaret edebilir.

Klik sesi tekrar tekrar duyuluyorsa

Kompresörün devreye girmeye çalışıp başaramadığı durumlarda birkaç saniyede bir tekrarlayan bir klik sesi duyulur; bu genellikle starter rölesinin ya da termik korumanın arızalandığını gösterir. Bu döngü sürerse dolap yeterince soğutamaz ve elektriksel bir müdahale gerekir. Bu ses türü, diğerlerinin aksine zamanla kendiliğinden düzelmez ve dolabın hiç soğutamamasıyla birlikte ilerler; bu yüzden fark edildiğinde beklemeden not edilmesi gereken bir bulgudur.

Sesin şiddeti zamanla değişiyorsa bunu takip edin

Herhangi bir ses türü, ilk fark ettiğiniz günden bu yana giderek şiddetleniyorsa bu, parçanın aşınmaya devam ettiğinin bir işaretidir; sabit şiddette kalan bir ses genellikle o parçanın "yeni normali" haline gelmiş demektir ve acil değildir. Haftalık olarak kısa bir not tutmak (örneğin sesin şiddetini 1-5 arası puanlamak) size ve teknisyene sorunun ne hızla ilerlediğine dair somut bir fikir verir.

Fokurdama ve gargara sesi çoğunlukla normaldir

Soğutucu gazın borular içinde sıvı ve gaz halleri arasında geçiş yaparken çıkardığı fokurdama veya gargara sesi, özellikle kompresör yeni durduğunda ya da devreye girdiğinde duyulur ve normal bir çalışma sesidir. Yalnızca çok yüksek sesle ve sürekli duyuluyorsa gaz devresinde anormal bir durum olabilir.

Islık sesi bir hava veya gaz kaçağına işaret edebilir

İnce ve tiz bir ıslık sesi bazen dar bir hava kanalından geçen soğuk havadan, bazen de gaz devresindeki bir basınç dengesizliğinden kaynaklanır. Kısa süreli ve seyrek bir ıslık genelde önemsizdir; ama sürekli hale gelir ve aynı zamanda soğutmada bir azalma fark ederseniz, gaz kaçağı ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

Vınlama (yüksek frekanslı, titreşimli ses) fan veya kompresör kaynaklı olabilir

Yüksek frekanslı ve sürekli bir vınlama, genellikle bir fan motorunun yatağının aşındığını ya da kompresörün kendisinde bir sorun olduğunu gösterir. Bu ses zamanla şiddetleniyorsa ya da dolabın gövdesine dokunulduğunda belirgin bir titreşim hissediliyorsa, erken teşhis ilerleyen bir arızanın önüne geçebilir.

Ses dolabın kendisinden mi, yoksa zeminden mi geliyor

Bazen ses kaynağı dolabın içinde değil, dolabın durduğu zeminle ilişkisindedir; dengesiz duran veya duvara çok yakın yerleştirilmiş bir dolap, kompresörün titreşimini zemine ya da arka duvara aktararak sesi olduğundan daha rahatsız edici hale getirebilir. Dolabın dört ayağının da zemine eşit bastığını kontrol etmek ve arka kısımda birkaç santimlik boşluk bırakmak, bu tür titreşim kaynaklı seslerin çoğunu azaltır.

Ses eskiden yoktu, yeni mi başladı

Sesin ne zaman başladığını hatırlamak, teşhis için değerlidir; bir taşınma, temizlik ya da yer değiştirmenin hemen ardından başlayan bir ses genellikle yerleşimle ilgilidir ve dolabın konumu düzeltilerek çözülebilir. Herhangi bir dış etken olmadan kendiliğinden ortaya çıkan ve giderek şiddetlenen bir ses ise büyük ihtimalle bir parçanın aşınmaya başladığını gösterir.

Ses türüne göre özet

Ses Türü	Olası Neden	Aciliyet
Uğultu (alçak, sürekli)	Normal kompresör çalışma sesi	Düşük, genelde arıza değil
Tıkırtı (kısa, tekil)	Isıl genleşme	Düşük, izleyin
Tıkırtı (sürekli, düzenli)	Fan kanadı sürtünmesi	Orta, kontrol gerekir
Klik (tekrarlayan)	Starter rölesi veya termik koruma arızası	Yüksek, servis gerekir
Fokurdama / gargara	Gaz devresinde normal akış	Düşük, genelde arıza değil
Islık (sürekli)	Gaz kaçağı ihtimali	Yüksek, servis gerekir
Vınlama (yüksek frekanslı)	Fan yatağı veya kompresör aşınması	Orta-yüksek, erken teşhis önemli

Sesin hangi kategoriye girdiğinden emin değilseniz, telefonunuzla kısa bir kayıt almak teşhisi hızlandırır ve teknisyenin telefonda bile ön fikir edinmesini sağlar. Kaydı alırken sesin ne zaman ortaya çıktığını (kapı açılırken, kompresör devreye girerken, sürekli mi yoksa aralıklı mı) de not etmek, teknisyenin ilk ziyarette doğru ekipmanla gelmesine yardımcı olur; bu kaydı paylaşabileceğiniz size en yakın servisleri üzerinden bulabilirsiniz.